حسن بيگلرى

40

سر البيان في علم القرآن ( فارسى )

علماى يهود ، حقيقت روح و داستان ذو القرنين و اصحاب كهف ( يا قصهء حضرت - يوسف ) را به جهت آزمايش از پيغمبر اسلام سؤال نمودند و آن سرور ، بانتظار وحى و آمدن جبرئيل بدون گفتن انشاء اللّه جواب را بروز بعد موكول فرمود لذا چند روزى جبرئيل نازل نشد و مدتى وحى حبس گرديد و از اينرو نبىّ اكرم مورد طعن كفار و مشركين قرار گرفت و گفتند كه خداوند ، محمّد صلّى اللّه عليه و آله را به خود واگذارده و ديگر وحى نخواهد آمد و آن حضرت از اين سخنان ملول و اندوهگين گرديد و ايزد متعال بموجب آيه 23 سورهء - كهف در اين باب دستور فرموده براى هر كارى بخواست خدا اقدام و توكل بپروردگار - يكتا نمائيد : وَ لا تَقُولَنَّ لِشَيْءٍ إِنِّي فاعِلٌ ذلِكَ غَداً إِلَّا أَنْ يَشاءَ اللَّهُ ( هرگز دربارهء چيزى مگوى كه فردا خواهم كرد ، مگر آنكه بگوئى اگر خدا بخواهد ) . 2 - ممكن است يكى از علل احتباس وحى آزمايش مسلمين آن زمان در ثبات عقيده و ايمان بوده باشد . 3 - محتمل است براى مستعد شدن مردم بيكتا پرستى و آماده شدن آنان در پذيرش دين مقدس اسلام ، مدتى وحى حبس شده باشد . احتباس وحى مورد اتفاق مورخين است ليكن در مدت آن ، اختلاف مىباشد . بعضى 12 يا 15 تا 25 روز قائلند ، برخى متجاوز از چهل روز ( از 27 رجب تا 17 رمضان ) دانند . دسته‌اى از ربيع المولود ( روز ولادت پيامبر اسلام ) تا 27 ماه رجب ( روز بعثت رسول اكرم ) كه متجاوز از چهار ماه است دانسته‌اند ، گروهى حبس در وحى را سه سال قائل شده‌اند . پس از پايان مدت احتباس وحى ، سورهء الضحى نازل و خلاف گفتار و گمان مشركان آشكار و ثابت گرديد : وَ الضُّحى وَ اللَّيْلِ إِذا سَجى ما وَدَّعَكَ رَبُّكَ وَ ما قَلى . . . .